Hoe een ontgoochelde PhD-er zijn ‘mojo’ hervindt

Hoogbegaafd en vastgelopen

Sindskort coach ik Simon, een rustige, integere PhD-student aan de universiteit van Wageningen, met een flinke dosis zelfkennis. Simon is halverwege  zijn promotie-onderzoek vastgelopen.  Hij toont alle kenmerken van een hoogbegaafde die vastloopt in een gelijktijdige bore- en burn-out en heeft een historie van depressieve neigingen. Zijn interne HR-begeleider vermoedde dat hoogbegaafdheid een sterke rol bij hem zou kunnen spelen en zocht een daarin gespecialiseerde deskundige. Zij had de verwachting dat hij daar meer baat bij zou hebben dan een traject bij hun interne coaches.

Onze eerste gesprekken zijn vooral gericht geweest op het mentaal meer kunnen ontstpannen en het fysiek actiever worden, en het in een kader plaatsen van zijn ervaringen, ook en met name in het licht van hoogbegaafd zijn. Hij wil er eigenlijk niet aan, dat hij hoogbegaafd zou zijn. Net als velen meet hij dat – onterecht – af, aan hoe hij presteert, en dat is in zijn ogen belabberd.

Energietekort

Simon lijkt o.a. een slaaf van zijn ongezond perfectionisme (gezond perfectionisme bestaat immers ook) te zijn. Dit blijkt een uiting van zijn – extreme – pogingen om afkeuring te vermijden, met veel piekeren als gevolg door steevast vooruit te willen lopen op de potentïele tegenwerpingen van anderen. Daarnaast een diepe onvrede met het uitermate pragmatische doel  – “Marketing, of-all-things?!” – van zijn uit de 3e geldstroom gefinancierde onderzoeksonderwerp  (denk in de trant van “de vorm van paprika’s die het best verkoopt”). Ontgoocheld is hij. Boos ook. Terwijl het juist fundamenteel onderzoek is, dat hem “aan” doet gaan en energie geeft: hij heeft een enorme interesse in het willen weten hoe dingen in samenhang werken, niet persé in een enkele concrete toepassing die de winsten van de betalende industrie doet groeien. “Is dit nou wetenschap?”, vraagt hij zich vertwijfeld af. De teleurstelling daarover zuigt zijn energie en motivatie weg. Het tekort aan motivatie, het vermijden van contact met collega´s voor discussie & hulp en een historie van buitengesloten worden, hebben samen gezorgd voor zijn energietekort en geleid tot uitval. Simon is zijn “mojo” kwijt.

Kentering

Vandaag had hij een omslag. Mijn eerste vraag “Hoe gaat het met je vandaag?” werd eerder steeds beantwoord in een nauwelijks hoorbare stem, met “Waardeloos.”, “Slecht.” of “Het gaat” voorzien van een miniscule schouderophaling. Vandaag echter, was zijn antwoord “Wel ok.” met een licht optimistisch knikje van een hoofd dat zowaar rechtop zijn nek bleef staan. Ook zijn oogopslag was helderder. “Nee, maar, kijk eens aan!” antwoordde ik voorzichtig vrolijk en nieuwsgierig.

Staan voor je eigen visie

Afgelopen week was het hem gelukt in een meningsverschil met zijn vriendin voor zijn eigen visie te gaan staan. Iets wat hem meestal lastig af gaat. Zijn coachvragen bij aanvang waren immers o.a.”Weten wat ik wil.”, “Mij minder afhankelijk opstellen” en “Staan voor wat ik vind”. Dus ik heb hem uitgenodigd zijn succes te vieren. Verbaasd, met opgetrokken wenkbrauwen kwam er toch schoorvoetend een lach naar buiten.

Het verwaarloosbare waarderen

Gedurende het gesprek bleken er nog een aantal succesjes te vieren, die hij zelf niet als dusdanig herkend had laat staan bestempeld. Leren waarderen wat verwaarloosbaar klein lijkt voor het gewenste einddoel. Iets dat hoogbegaafden zichzelf vaak niet toestaan, idealistisch ingesteld als ze zijn. Terwijl het vieren van wat wèl werkt, hoe klein ook, juist een gevoel van ruimte, vrijheid en ontspanning biedt. En wat blijkt: weg tunnelvisie, hallo mogelijkheden.

Vuur, startblokken: actie

Simon stapt verbaasd glimlachend met 3 nieuw geformuleerde ideeën voor zijn toekomst naar buiten . Hij is nieuwsgierig wat hij gaat ontdekken. Zijn interne vuurtje nodigt hem uit. De deur naar zijn motivatie heeft hij weer in zicht; de volgende versnelling is ingeschakeld. Ik weet dat hij in de actie gaat.  Volgende keer zijn er nog meer feestjes te vieren.

Heb je de indruk dat ik ook voor jou van waarde kan zijn? Neem gerust contact op via info@woltringcoaching.nl.