Wat is hoogbegaafdheid?

Wereldwijd is er, ondanks vele decennia discussie in wetenschap en daarbuiten, nog altijd geen overeenstemming over wat de definitie van hoogbegaafdheid zou moeten zijn. Ook binnen Nederland alleen al, zijn er diverse zienswijzen op hoe het te duiden. De wetenschap is nou eenmaal nog niet zover. Wel is er sinds enkele jaren een iets convergerende tendens merkbaar.

Zelf maak ik gebruik van meerdere invalshoeken. Daarbij hecht ik eigenlijk geen belang aan het IQ. Waaraan wel?:

  • Differentiated Model of Giftedness and Talents (Gagné, voortbouwend op Heller)
  • 3-ringenmodel (Renzulli) & omgevingsinvoelden (Mönks)
  • Columbus group definitie “Giftedness”
  • Types of Gifted Learners (Betts & Neihardt)
  • Mindset (Dweck)
  • Theory of Positive Desintegration (Dabrowski)
  • Overexcitabilities (Dabrowski)
  • Zijnskenmerken Hoogbegaafdheid (Kieboom, Webb, Houkema)
  • Talent in Ontwikkeling (Houkema & Kaput)

Ik sluit hiermee aan bij wat gangbaar is in het ECHA-netwerk (European Council for High Ability), zoals ook gedoceerd wordt in de ECHA-geaccrediteerde opleiding aan de Radboud Universiteit Nijmegen door het Centrum voor Begaafdheids Onderzoek. Hoewel ik deze post-doctorale opleiding niet zelf gevolg heb, ben ik in mijn jaren op het Centrum voor Creatief Leren door Albert Kaput, een van de eerste ECHA-opgeleide hoogbegaafheidsspecialisten in het land,  on-the-job getraind om vanuit deze basis en zienswijzen hoogbegaafden te zien en te begeleiden. Ik ben dankbaar voor de diverse contacten die ik in het ECHA-netwerk heb en onderhoudt.

Van de zienswijze in het Instituut Hoogbegaafde Volwassenen (IHBV) maak ik ook wel eens gebruik:

  • Prestatie Controverse (Kooijman-Van Thiel)
  • Delphi Model (Kooijman-Van Thiel e.a.)